تمیز کردن و ضدعفونی ویلچر؛ راهنمای مرحله‌به‌مرحله
چطور ویلچر را تمیز و ضدعفونی کنیم؟ راهنمای مرحله‌به‌مرحله
ویلچر وسیله‌ای است که هر روز با بدن، دست‌ها و محیط‌های مختلف در تماس است. تمیز نگه داشتن آن فقط برای ظاهر نیست. گردوغبار، عرق و رطوبت به مرور باعث سایش قطعات و زنگ‌زدگی می‌شوند و روی سطوحی که زیاد لمس می‌شوند، میکروب هم جمع می‌شود.
در این راهنما قدم‌به‌قدم می‌بینید ویلچر را چطور تمیز و ضدعفونی کنید، چه چیزهایی را نباید به آن نزنید و هر چند وقت یک‌بار این کار را انجام دهید.
قبل از شروع: دفترچه راهنمای ویلچر را نگاه کنید. بعضی روکش‌ها و پلاستیک‌ها با الکل یا شوینده‌های قوی آسیب می‌بینند و توصیه سازنده همیشه مقدم است.
فرق تمیز کردن با ضدعفونی
تمیز کردن یعنی پاک کردن خاک، چربی و آلودگی با آب و شوینده ملایم. ضدعفونی یعنی کم کردن میکروب‌ها با ماده ضدعفونی‌کننده.
ترتیب مهم است: اول تمیز کنید، بعد ضدعفونی. ضدعفونی‌کننده روی سطح کثیف خوب عمل نمی‌کند. بیشتر وقت‌ها هم نظافت منظم کافی است و ضدعفونی را می‌توان روی سطوحی انجام داد که زیاد لمس می‌شوند.
مرحله ۱: آماده‌سازی
- ویلچر برقی را خاموش کنید. اگر سازنده اجازه می‌دهد و جدا کردن باتری ساده است، آن را جدا کنید.
- قطعات جداشدنی را باز کنید: کوسن، روکش نشیمن، پد دسته‌ها و جاپایی‌ها را جدا کنید تا جداگانه تمیز شوند.
- وسایل را آماده کنید: دستمال نرم، آب ولرم، شوینده ملایم یا صابون مایع، برس نرم و حوله خشک.
مرحله ۲: تمیز کردن بخش‌های مختلف
قاب و بدنه فلزی
با دستمال مرطوب و آب ولرم و کمی صابون مایع پاک کنید، بعد با دستمال خشک کاملاً خشک کنید. خشک نکردن، اصلی‌ترین دلیل زنگ‌زدگی است. روی لکه‌های سمج می‌توانید کمی الکل روی پارچه بریزید و آن‌جا را پاک کنید.
چرخ‌ها و لاستیک‌ها
گل و خاک را با برس نرم پاک کنید و اگر لازم بود با آب ولرم و کمی صابون بشویید. بعد خشک کنید و سطح لاستیک را از نظر ترک و ساییدگی، و در تایر بادی فشار باد را بررسی کنید.
- موی بلند، نخ و آلودگی اطراف محور چرخ‌های جلو را بیرون بکشید. این‌ها حرکت آزاد چرخ را مختل می‌کنند.
- اگر بعد از تمیزکاری هم چرخ سفت است، علت‌های سفت شدن چرخ ویلچر را ببینید.
- اگر چرخ ترک یا سایش جدی دارد، نشانه‌های نیاز چرخ ویلچر به تعویض را بخوانید.
نشیمن، پشتی و کوسن
این بخش‌ها بیشترین تماس را با بدن دارند و عرق و رطوبت در آن‌ها جمع می‌شود.
- اگر روکش قابل شستن است، طبق برچسب آن با آب ولرم و شوینده ملایم بشویید.
- اگر قابل شستن نیست، با دستمال مرطوب و شوینده ملایم پاک کنید.
- بگذارید کاملاً خشک شود. روکش و کوسن را در آفتاب مستقیم نگذارید، چون ممکن است تغییر شکل بدهد یا خراب شود.
- کوسن ژله‌ای یا هوایی را هم طبق دستور سازنده تمیز کنید.
برای کسی که ساعت‌ها روی ویلچر می‌نشیند، نشیمن خیس یا کثیف فقط مسئله بهداشتی نیست و رطوبت و اصطکاک خطر زخم فشاری را بالا می‌برد. زخم بستر؛ پیشگیری و درمان و راهنمای خرید تشک ضد زخم بستر را هم ببینید.
دسته‌ها، ترمز و دستگیره‌ها
اگر لکه یا چربی روی دستگیره‌ها هست، با دستمال مرطوب تمیز کنید. ترمز را فقط با دستمال نیمه‌مرطوب پاک کنید و هرگز روغن یا اسپری روان‌کننده روی آن نزنید. اگر بعد از تمیزکاری ترمز مثل قبل عمل نمی‌کند، چرا ترمز ویلچر درست کار نمی‌کند؟ را ببینید.
مرحله ۳: ضدعفونی
بعد از تمیز کردن، سطوحی را ضدعفونی کنید که با دست لمس می‌شوند: دسته‌ها، حلقه‌های چرخ (در ویلچر دستی)، دستگیره‌های ترمز، دسته‌های هل‌دادن و دسته‌های دو طرف.
- ماده را انتخاب کنید: الکل ایزوپروپیل حدود ۷۰ درصد یا دستمال ضدعفونی‌کننده مخصوص وسایل پزشکی.
- ماده را روی دستمال بریزید، نه مستقیم روی ویلچر.
- سطح را پاک کنید و چند لحظه صبر کنید تا خودش خشک شود.
- در جای با تهویه مناسب این کار را انجام دهید تا بخار الکل را تنفس نکنید.
الکل می‌تواند بعضی روکش‌های مصنوعی و پلاستیک‌ها را خشک یا ترک بدهد. اول روی گوشه کوچک و پنهان امتحان کنید. اگر در دفترچه ماده‌ای مشخص شده، همان را مصرف کنید. ضدعفونی روکش و کوسن را هم طبق دستور سازنده انجام دهید.
اگر ویلچر را فرد دیگری هم استفاده می‌کند، یا بعد از ویزیت بیمارستان و رفت‌وآمد عمومی، می‌توانید ضدعفونی را بیشتر انجام دهید. اگر کسی در خانه بیماری واگیردار دارد یا زخم باز دارد، روش ضدعفونی را با پزشک یا پرستار هماهنگ کنید.
ویلچر برقی: احتیاط‌های بیشتر
در ویلچر برقی، آب و رطوبت دشمن قطعات الکترونیکی‌اند.
- ویلچر را خاموش کنید و در صورت امکان باتری را جدا کنید.
- آب را مستقیم روی جوی‌استیک، کنترلر، سوکت‌ها، موتور و باتری نریزید. با دستمال نیمه‌مرطوب پاک کنید.
- شوینده و ضدعفونی‌کننده را روی دستمال بریزید، نه به صورت اسپری روی دکمه‌ها.
- با شلنگ و آب پرفشار نشویید. آب می‌تواند وارد مدار و بلبرینگ و موتور شود و خرابی دائمی بسازد.
- قبل از روشن کردن دوباره، مطمئن شوید همه جا خشک است.
اگر بعد از تمیزکاری ویلچر خطا می‌دهد، بوق می‌زند یا جوی‌استیک عجیب رفتار می‌کند، راهنمای کدهای خطای ویلچر برقی و تعمیر جوی‌استیک ویلچر را ببینید. بیشتر درباره این قطعه: جوی‌استیک ویلچر چیست؟. اگر به باتری آب رسیده، خودتان باز نکنید. علائم خرابی و زمان تعویض باتری را بخوانید و در صورت نیاز به متخصص مراجعه کنید.
برنامه نظافت
| کار | هر چند وقت یک‌بار؟ |
|---|---|
| پاک کردن دسته‌ها و سطوح لمسی با دستمال | روزانه تا چند بار در هفته |
| پاک کردن اطراف چرخ‌ها و چرخ‌های جلو | هفتگی، و بعد از خاک، گل یا آب |
| نظافت قاب و روکش | هفتگی |
| شستشوی کامل (قطعات جداشدنی و روکش) | ماهانه یا هر وقت کثیف شد |
| بررسی پیچ‌ها و اتصالات بعد از شستشو | بعد از هر شستشوی کامل |
اگر ویلچر را بیرون از خانه زیاد استفاده می‌کنید یا ورزشی است، فاصله‌ها را کوتاه‌تر کنید. برنامه کامل بازدیدها (ترمز، باتری، سرویس سالانه) را در ۱۰ نکته نگهداری ویلچر ببینید.
بعد از شستشو چه کار کنیم؟
- قطعات فلزی را کاملاً خشک کنید.
- پیچ‌ها و اتصالات را نگاه کنید که شل نشده باشند.
- ویلچر را در جای خشک و دور از آفتاب مستقیم نگه دارید.
- روان‌کاری را فقط در نقاطی انجام دهید که سازنده پیش‌بینی کرده و فقط با روان‌کننده مناسب. بلبرینگ‌های آب‌بندی‌شده را خودسرانه روغن نزنید و روغن را هرگز روی ترمز، لاستیک یا سطح تماس چرخ نزنید.
اشتباهات رایج
- استفاده از وایتکس یا مواد اسیدی و قوی: می‌توانند باعث خوردگی فلز، آسیب رنگ و خراب شدن روکش شوند، مگر اینکه سازنده صریحاً اجازه داده باشد.
- شستشو با آب پرفشار: برای ویلچر برقی خطرناک است و در ویلچر دستی هم آب را وارد بلبرینگ می‌کند.
- خشک نکردن کامل: رطوبت باقی‌مانده زنگ می‌زند.
- اسپری مستقیم ضدعفونی‌کننده روی دکمه‌ها و سوکت‌ها: همیشه روی دستمال بریزید.
- ضدعفونی روی سطح کثیف: اول تمیز، بعد ضدعفونی.
- اسپری روان‌کننده روی ترمز یا چرخ بعد از شستشو: اصطکاک لازم را کم می‌کند و می‌تواند ترمز را ناایمن کند.
- نادیده گرفتن علائم بعد از تمیزکاری: اگر بعد از شستن صدای جدید، سفتی یا خطا دیدید، علتش را بررسی کنید. عیب‌یابی ویلچر بر اساس علائم و راهنمای تعمیر ویلچر در منزل کمک می‌کنند. نفوذ آب هم از رایج‌ترین خرابی‌های ویلچر است.
سوالات متداول (FAQ)
ویلچر را با چه چیزی تمیز کنیم؟
آب ولرم و شوینده ملایم یا صابون مایع با دستمال نرم. بعد از شستن، قطعات فلزی را کاملاً خشک کنید.
برای ضدعفونی ویلچر از چه موادی استفاده کنیم؟
الکل ایزوپروپیل حدود ۷۰ درصد یا دستمال ضدعفونی‌کننده مخصوص وسایل پزشکی، روی دستمال و نه مستقیم روی ویلچر. اول در گوشه‌ای کوچک امتحان کنید و دفترچه سازنده را ببینید.
آیا می‌شود ویلچر را با آب شست؟
در ویلچر دستی با دستمال مرطوب یا شستشوی سبک بله، ولی آب را دور بلبرینگ‌ها و اتصالات حساس نریزید. در ویلچر برقی از آب مستقیم و فشار آب خودداری کنید.
هر چند وقت یک‌بار ویلچر را تمیز کنیم؟
تمیزکاری سبک هفتگی و شستشوی کامل ماهانه برای استفاده روزانه کافی است. سطوح لمسی را بیشتر پاک کنید و بعد از گل یا آب فوراً تمیز کنید.
آیا می‌توان از وایتکس استفاده کرد؟
بهتر است نه. وایتکس و مواد اسیدی می‌توانند فلز و روکش را خراب کنند.
آیا WD-40 را روی ویلچر بزنیم؟
بهتر است نه. روان‌کاری را فقط در نقاط تعیین‌شده سازنده و با روان‌کننده مناسب انجام دهید و هرگز روی ترمز یا لاستیک نزنید.
چطور کوسن یا روکش نشیمن را تمیز کنیم؟
طبق برچسب سازنده. اگر قابل شستن نیست، با دستمال مرطوب و شوینده ملایم پاک کنید، کاملاً خشک کنید و از آفتاب مستقیم دور نگه دارید.
بعد از تمیز کردن ویلچر برقی خطا می‌دهد. چه کنم؟
خاموش کنید، بگذارید کاملاً خشک شود و دوباره امتحان کنید. اگر ادامه داشت، دستکاری نکنید و راهنمای کدهای خطا را ببینید یا با متخصص مشورت کنید.
تمیز کردن و ضدعفونی منظم هم بهداشت کاربر را بهتر می‌کند و هم عمر قطعات را بیشتر. اگر ویلچرتان بعد از تمیزکاری مشکل دارد یا به سرویس نیاز دارد، می‌توانید از کارشناسان دکتر ویلچر مشورت بگیرید.
1 دیدگاه در “تمیز کردن و ضدعفونی ویلچر؛ راهنمای مرحله‌به‌مرحله”